Über alles

Über alles

Karolien Berkvens

Nu schrijvende landgenoten de ‘oosterbuur’ onder de loep nemen, geef ik graag de Duitser het woord die mij aanzette tot deze verhalenreeks.

In 1929 publiceerde Kurt Tucholsky het boek Deutschland, Deutschland über alles. In korte stukjes voorzien van foto’s vertelt hij over zijn volk en vaderland. Soms is dat grappig, bijvoorbeeld wanneer hij het rijgedrag van de Duitser beschrijft:

Der Deutsche fährt nicht wie andere Menschen. Er fährt, um recht zu haben. Dem Polizisten gegenüber; dem Fußganger gegenüber […]‚—‚und vor allem dem fahrenden Nachbar gegenüber.

Maar vaker is het keihard. Tucholsky is kwaad. Hij trekt ten strijde tegen rechterlijke willekeur, oorlogszuchtige generaals en corrupte ambtenaren. Dagelijks wordt hij bedreigd en beschimpt en uiteindelijk emigreert hij naar Zweden, waar hij in 1935 sterft aan een overdosis slaaptabletten.

Hij sluit zijn boek af met een korte ode aan het land dat hij zo haat, omdat hij het zo liefheeft.

Ja, wir lieben dieses Land.

Und nun will ich euch mal etwas sagen:

Es ist ja nicht wahr, daß jene, die sich ,,national’’ nennen und nichts sind als bürgerlich-militaristisch, dieses Land und seine Sprache für sich gepachtet haben. Weder der Regierungsvertreter im Gehrock, noch der Oberstudienrat, noch die Herren und Damen des Stahlhelms allein sind Deutschland. Wir sind auch noch da.

[…]

Und so widerwärtig mir jene sind, die‚—‚umgekehrte Nationalisten‚—‚nun überhaupt nichts mehr Gutes an diesem Lande lassen, kein gutes Haar, keinen Wald, keinen Himmel, keine Welle‚—‚so scharf verwahren wir uns dagegen, nun etwa ins Vaterländische umzufallen.
Wir pfeifen auf die Fahnen‚—‚aber wir lieben dieses Land.

[…]

Wir haben das Recht, Deutschland zu hassen‚—‚weil wir es lieben. Man hat uns zu berücksichtigen, wenn man von Deutschland spricht, uns: Kommunisten, junge Sozialisten, Pazifisten Freiheitliebende aller Grade; man hat uns mitzudenken, wenn ,,Deutschland’’ gedacht wird… wie einfach, so zu tun, als bestehe Deutschland nur aus den nationalen Verbänden.

Deutschland ist ein gespaltenes Land. Ein Teil von ihm sind wir.

Und in allen Gegensätzen steht‚—‚unerschütterlich, ohne Fahne, ohne Leierkasten, ohne Sentimentalität und ohne gezücktes Schwert‚—‚die stille Liebe zu unserer Heimat.

Uit: Deutschland, Deutschland über alles. Ein Bilderbuch von Kurt Tucholsky und vielen Fotografen. Montiert von John Heartfield. Neuer Deutscher Verlag, Berlin 1929. Aktuelle Ausgabe: Rowohlt Verlag, Reinbek bei Hamburg 1964.

© Ilja Keizer


Gepost in: proza op 2016-03-21

Door Karolien Berkvens

Karolien Berkvens (1986) woont en werkt in Berlijn. In 2015 verscheen bij Lebowski haar lovend ontvangen debuutroman Het uur van Zimmerman. In 2018 schreef ze haar tweede roman, Zoon van Berlijn, een groots en ambitieus boek over onze tijd. 

Om de zoveel tijd bericht Karolien vanuit de Duitse metropool met korte verhalen, artikelen over Duitse literatuur en interviews met Duitstalige schrijvers.


Ook van Karolien Berkvens

Interview: Karolien Berkvens spreekt Sasha Marianna Salzmann over haar romandebuut 'Buiten mezelf'

Karolien Berkvens interviewde theaterschrijfster Sasha Marianna Salzmann (Wolgograd, 1985) over identiteit, familie en het vinden van je eigen stem in haar romandebuut Buiten mezelf
 


#unteilbar

Honderdduizenden mensen demonstreerden dit weekend in Berlijn tegen racisme, xenofobie en extreemrechts, iets waar Duitsland recentelijk steeds vaker mee te maken lijkt te hebben.  Lebowski-auteur Karolien Berkvens, woonachtig in Berlijn, was een van de velen. Hoe heeft zij de gigantische demonstratie ervaren?

 




recente posts