Pop en literatuur (84): The Byrds en Prediker

Pop en literatuur (84): The Byrds en Prediker

Cor de Jong

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. Deze week deel 84 met The Byrds en Prediker. 

 


Toegegeven, dit nummer is eigenlijk geschreven door Pete Seeger, in 1959. Wereldwijde bekendheid verkreeg het echter door de versie van The Byrds uit 1965. Maar de tekst is eigenlijk noch van Seeger noch van The Byrds. De werkelijke schrijver is onbekend. Het gaat namelijk om een poëtische passage uit het bekende Bijbelboek Prediker.

Wie de prediker is die in dit Bijbelboek aan het woord is en naar wie het ook is vernoemd, is nooit opgehelderd. De schrijver doet zich voor als niemand minder dan de Joodse koning Salomo, die bekend stond om zijn grote wijsheid, maar het staat wel vast dat die niet werkelijk de schrijver is geweest. Een anonieme dichter dus, wiens tekst niettemin grote populariteit verwierf halverwege de jaren 60, de jaren van flowerpower en vrije liefde.

The Byrds vormde het Amerikaanse antwoord op The Beatles. Of in elk geval een van de vele Amerikaanse antwoorden op de Britse invasie van popbandjes in de jaren 60. Ze deden ook weinig moeite om dat te verhullen. Zoals The Beatles een doorzichtige woorspeling is op ‘beetles’, zo vervormde hun Amerikaanse tegenhanger een andere diersoort (‘birds’) door één letter te veranderen. Ook qua sound imiteren ze hun Britse voorbeeld, al geeft het kenmerkende geluid van de twaalfsnarige gitaar van Jim McGuinn hun muziek wel een karakteristieke signatuur.

 

The Byrds- Turn! Turn! Turn!

 

 

To everything (turn, turn, turn)

There is a season (turn, turn, turn)

And a time to every purpose, under heaven

 

A time to be born, a time to die

A time to plant, a time to reap

A time to kill, a time to heal

A time to laugh, a time to weep

 

To everything (turn, turn, turn)

There is a season (turn, turn, turn)

And a time to every purpose, under heaven

 

A time to build up, a time to break down

A time to dance, a time to mourn

A time to cast away stones, a time to gather stones together

 

To everything (turn, turn, turn)

There is a season (turn, turn, turn)

And a time to every purpose, under heaven

 

A time of love, a time of hate

A time of war, a time of peace

A time you may embrace, a time to refrain from embracing

 

To everything (turn, turn, turn)

There is a season (turn, turn, turn)

And a time to every purpose, under heaven

 

A time to gain, a time to lose

A time to rend, a time to sew

A time for love, a time for hate

A time for peace, I swear it's not too late

 

Prediker 3:1-15

 

 

Alles heeft zijn tijd

 

1 Voor alles wat gebeurt is er een uur, een tijd voor alles wat er is onder de hemel.

2 Er is een tijd om te baren en een tijd om te sterven, een tijd om te planten en een tijd om te rooien.

3 Er is een tijd om te doden en een tijd om te helen, een tijd om af te breken en een tijd om op te bouwen.

4 Er is een tijd om te huilen en een tijd om te lachen, een tijd om te rouwen en een tijd om te dansen.

5 Er is een tijd om te ontvlammen en een tijd om te verkillen, een tijd om te omhelzen en een tijd om af te weren.

6 Er is een tijd om te zoeken en een tijd om te verliezen, een tijd om te bewaren en een tijd om weg te gooien.

7 Er is een tijd om te scheuren en een tijd om te herstellen, een tijd om te zwijgen en een tijd om te spreken.

8 Er is een tijd om lief te hebben en een tijd om te haten. Er is een tijd voor oorlog en er is een tijd voor vrede.

 

Wie de teksten naast elkaar legt, kan niet anders dan concluderen dat de songtekst nauw aansluit bij de woorden uit de Bijbel. Het enige echt opmerkelijke verschil is het steeds herhaalde ‘turn, turn, turn’. Dat valt op. Gaat het om een verwijzing naar het cyclische karakter van het Bijbelboek Prediker? Het is zo dat het thema van terugkeer, en zelfs eeuwige terugkeer een belangrijke rol speelt in het boek. Maar door de voortdurende herhaling heeft het ook iets van een oproep. Alsof iemand wordt opgeroepen terug te keren. Maar wie dan?

Je kunt je afvragen waarom een bijbeltekst de protestgeneratie van de jaren 60 zo heeft aangesproken. In de Verenigde Staten bereikte het nummer de nummer 1-positie van de hitlijst. In Nederland werd het eveneens een grote hit en is het elk jaar in de top 2000 te vinden. De populariteit van het nummer zal ongetwijfeld te maken hebben met het herkenbare gitaarrifje dat als intro dient en de melodie die prettig in het gehoor ligt. De parallellie in de versregels maken de woorden ook wel geschikt om als songtekst te gebruiken. Maar bovenal is het de boodschap van vrede die aangesproken zal hebben.

Het nummer eindigt met met de boodschap dat er een tijd is voor vrede. Dit is ook het eerste moment dat er een ‘ik’ optreedt in de tekst die – op persoonlijke titel, zo lijkt het – iets toevoegt aan de profetische woorden van de prediker: ‘I swear it’s not too late’. Zo bezien vormt de tekst wellicht een onderkoeld protest tegen de Vietnamoorlog. Met een beroep op de Bijbel wordt de oorlogszuchtigheid van de VS aan de kaak gesteld, maar het is niet te laat. Er is nog tijd om tot inkeer te komen: Turn! Turn! Turn!


Gepost in: faits divers op 2020-01-21

Door Cor de Jong

Cor de Jong (1978) is schrijver, leraar Nederlands en studiebegeleider bij de jeugdopleiding van Sparta Rotterdam. Hij publiceerde al meerdere korte verhalen. De aanname is zijn debuutroman.


Ook van Cor de Jong

Pop en literatuur (86): The Rolling Stones en D.H. Lawrence

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. Deze week wordt het nummer 'Lady Jane' van de Rolling Stones besproken en wordt er een zoektocht gestart naar de Jane, Anne en Marie uit de songtekst. Met als één van de opties de schandaalroman Lady Chatterley’s Lover van D.H. Lawrence. 


Pop en literatuur (85): Pet Shop Boys en David Lodge

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. Deze week worden Pet Shop Boys en David Lodge onder het vergootglas gelegd. 




recente posts