Pop en literatuur (96): Kendrick Lamar en Wallace Thurman

Pop en literatuur (96): Kendrick Lamar en Wallace Thurman

Cor de Jong

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. In deze aflevering verdiept hij zich in het racisme rond de uitspraak 'the blacker the berry, the sweeter the juice'. De zin kreeg bekendheid via de roman The Blacker the Berry: A Novel of Negro Life (1929) van Wallace Thurman, en werd opnieuw geïnterpreteerd door muzikanten als Kendrick Lamar.



The Blacker the Berry: A Novel of Negro Life is een roman uit 1929 van Wallace Thurman, een schrijver die gerekend wordt tot de Harlem Renaissance. De titel van zijn boek is de helft van een gezegde: ‘The blacker the berry, the sweeter the juice’. Dat gezegde, dat al in gebruik was voordat Thurman zijn roman schreef, werd dankzij hem een gevleugelde uitspraak. Het is een positieve omkering van een racistisch vooroordeel dat – zeker toen – volop bestond.

Huidskleur is een prominent thema in het boek. Hoofdpersoon is Emma Lou Morgan, een meisje van Afrikaans-Amerikaanse afkomst, met een huidskleur die beduidend donkerder is dan die van haar moeder. In het boek wordt ze het slachtoffer van 'colorism', een specifieke vorm van discriminatie op grond van huidskleur. Colorisme onderscheidt zich van racisme, omdat het hier niet gaat om een verondersteld verschil in ras, maar alleen om pigment. Van colorisme is vaak juist sprake binnen één etnische groep.

Emma gaat gebukt onder haar huidskleur en onder de discriminatie die ze ondervindt binnen haar eigen kring. Ze zou liever een jongen geweest zijn, want voor een jongen is het volgens haar moeder minder problematisch om donker van huid te zijn. Met hulp van haar moeder probeert ze haar huid zelfs lichter te maken, maar zonder succes. Pas na jaren van onrecht en teleurstelling slaagt ze erin om blij te zijn met wie ze is. Naar die (zelf-)acceptatie verwijst de titel dan ook. Hoe zwarter hoe beter. 

Trots zijn op datgene wat anderen je juist als iets negatiefs voor de voeten werpen, dat is zo oud als… nou ja, in elk geval zo oud als Tachtigjarige Oorlog. Toen namen de Watergeuzen immers hun geuzennaam aan. De titel van dit boek is ook een soort geuzennaam. Eentje die bovendien navolging vond. Zo begint 2Pac zijn bekende single ‘Keep Ya Head Up’ (1993) met de regels: ‘Some say the blacker the berry, the sweeter the juice/ I say the darker the flesh then the deeper the roots’. Hier is de zinsnede, net als bij Thurman, een manier om de schoonheid van een zwarte huid te benadrukken, maar 2Pac voegt er een aspect aan toe: een zwarte huid duidt volgens hem ook op diepere ‘roots’. 

Het is een glibberig pad waarop hij zich begeeft. Het omdraaien van racistische – of in dit geval coloristische – vooroordelen leidt immers heel gemakkelijk tot nieuwe racistische of coloristische vooroordelen. 2Pac associeert een zwartere huid met een diepere geworteldheid in het Afro-Amerikaanse verleden. Los van de vraag of er daadwerkelijk een één-op-één-relatie tussen die twee bestaat, schuurt het benoemen ervan al snel aan tegen een pleidooi voor raszuiverheid. Overigens gaat 2Pac niet op die tour. De rest van de tekst is een aanklacht tegen mannen die geweld gebruiken tegen vrouwen. Hij lijkt daarmee stelling te nemen tegen de seksistische teksten en video’s van veel gangsterrappers. 

De quote ‘The blacker the berry, the sweeter the juice’ komt ook voor in het nummer ‘Run and Tell That’ uit de musical Hairspray uit 2002. Hier is de gedachte: ‘Now I won't ask you to be color blind/ Cause if you pick the fruit, then girl, you're sure to find/ The blacker the berry, the sweeter the juice’. Je hoeft niet kleurenblind te zijn, maar probeer ook eens iets anders, lijkt hier de boodschap. ‘Kleurenblind zijn’ is in het verleden vaak als een ideaal naar voren geschoven, maar het is ook bekritiseerd als een typisch wit ideaal, omdat kleurenblindheid zou betekenen dat een kleurenblinde eigenlijk maar één kleur ziet: wit. Op die kritiek valt denk ik wel wat af te dingen. Het alternatief voor proberen kleurenblind te zijn is méér raciaal bewustzijn. En juist dat leidt veelal tot misstanden. Etnische profilering bijvoorbeeld. 

Die thematiek lijkt Kendrick Lamar aan te snijden in het nummer ‘The Blacker the Berry’ (2015), waarin ook hij die gevleugelde uitdrukking hanteert.

 

Kendrick Lamar – The Blacker the Berry

 

Everything black, I don't want black

I want everything black, I ain't need black

Some white some black, I ain't mean black

I want everything black

 

Six in the mornin', fire in the street

Burn, baby burn, that's all I wanna see

And sometimes I get off watchin' you die in vain

It's such a shame they may call me crazy

They may say I suffer from schizophrenia or somethin'

But homie you made me

Black don't crack my nigga

 

I'm the biggest hypocrite of 2015

Once I finish this, witnesses will convey just what I mean

Been feeling this way since I was 16, came to my senses

You never liked us anyway, fuck your friendship, I meant it

I'm African-American, I'm African

I'm black as the moon, heritage of a small village

Pardon my residence

Came from the bottom of mankind

My hair is nappy, my dick is big, my nose is round and wide

You hate me don't you?

You hate my people, your plan is to terminate my culture

You're fuckin' evil I want you to recognize that I'm a proud monkey

You vandalize my perception but can't take style from me

And this is more than confession

I mean I might press the button just so you know my discretion

I'm guardin' my feelins, I know that you feel it

You sabotage my community, makin' a killin'

You made me a killer, emancipation of a real nigga

 

The blacker the berry, the sweeter the juice

The blacker the berry, the sweeter the juice

The blacker the berry, the sweeter the juice

The blacker the berry, the bigger I shoot

 

I said they treat me like a slave, cah' me black

Woi, we feel a whole heap of pain, cah' we black

And man a say they put me in a chain, cah' we black

Imagine now, big gold chain full of rocks

How you no see the whip, left scars pon' me back

But now we have a big whip, parked pon' the block

All them say we doomed from the start, cah' we black

Remember this, every race start from the black, just remember that

 

I'm the biggest hypocrite of 2015

Once I finish this, witnesses will convey just what I mean

I mean, it's evident that I'm irrelevant to society

That's what you're telling me, penitentiary would only hire me

Curse me till I'm dead

Church me with your fake prophesyzing that I'mma be just another slave in my head

Institutionalize manipulation and lies

Reciprocation of freedom only live in your eyes

You hate me don't you?

I know you hate me just as much as you hate yourself

Jealous of my wisdom and cards I dealt

Watchin' me as I pull up, fill up my tank, then peel out

Muscle cars like pull ups, show you what these big wheels 'bout, ah

Black and successful, this black man meant to be special

CAT scans on my radar bitch, how can I help you?

How can I tell you I'm making a killin'?

You made me a killer, emancipation of a real nigga

 

I'm the biggest hypocrite of 2015

When I finish this if you listenin' sure you will agree

This plot is bigger than me, it's generational hatred

It's genocism, it's grimy, little justification

I'm African-American, I'm African

I'm black as the heart of a fuckin' Aryan

I'm black as the name of Tyrone and Darius

Excuse my French but fuck you — no, fuck y'all

That's as blunt as it gets, I know you hate me, don't you?

You hate my people, I can tell cause it's threats when I see you

I can tell cause your ways deceitful

Know I can tell because you're in love with the Desert Eagle

Thinkin' maliciously, he get a chain then you gone bleed him

It's funny how Zulu and Xhosa might go to war

Two tribal armies that want to build and destroy

Remind me of these Compton Crip gangs that live next door

Beefin' with Piru's, only death settle the score

So don't matter how much I say I like to preach with the Panthers

Or tell Georgia State "Marcus Garvey got all the answers"

Or try to celebrate February like it's my B-Day

Or eat watermelon, chicken, and Kool-Aid on weekdays

Or jump high enough to get Michael Jordan endorsements

Or watch BET cause urban support is important

So why did I weep when Trayvon Martin was in the street?

When gang banging make me kill a nigga blacker than me?

Hypocrite!


In zijn tekst herhaalt Lamar de bekende woorden meermaals, maar bij de vierde keer verandert hij ze: ‘The blacker the berry, the bigger I shoot’.  Zijn tekst gaat over geweld en dan vooral racistisch geweld. Hier is iemand aan het woord die in een donkere huidskleur een reden ziet om des te harder te schieten. Misschien verwijst hij naar politiegeweld en de onderzoeken die uitwijzen dat Afro-Amerikanen hier vaker het slachtoffer van zijn.

Dat geeft ook een andere dubbelzinnige betekenis aan het ‘the sweeter the juice’: het bloed smaakt zoeter. Door die woorden in de mond te leggen van iemand die mensen omlegt, laat hij de hypocrisie van de uitdrukking ‘the blacker the berry, the sweeter the juice’ zien: het is uiteindelijk een vorm van etnisch profileren. Uit de mond van de één is het een krachtige uiting van zelfbewustzijn, uit de mond van de ander is het een racistische leus.


Gepost in: faits divers op 2020-05-25

Door Cor de Jong

Cor de Jong (1978) is schrijver, leraar Nederlands en studiebegeleider bij de jeugdopleiding van Sparta Rotterdam. Hij publiceerde al meerdere korte verhalen. De aanname is zijn debuutroman.


Ook van Cor de Jong

Pop en literatuur (99): Bruce Springsteen en John Steinbeck

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. In deze aflevering volgt hij Route 66 aan de hand van The Grapes of Wrath van John Steinbeck en Bruce Springsteens 'The Ghost of Tom Joad'. 


Pop en literatuur (98): Grateful Dead en T.S. Eliot

Iedere week bespreekt Cor de Jong de relatie tussen pop en literatuur. In deze aflevering: een onheilspellende uitnodiging van T.S. Eliot en Grateful Dead. 




recente posts

Erkenning

Erkenning

Jonah Falke
Gepost op: 2020-07-02 in: faits divers
Gepost op: 2020-07-02 in: current affairs